Tanahora
 |
Er zijn soms materialen die je eens hebt gekregen en gehouden, omdat je denkt dat ze ooit nog wel eens van pas kunnen komen. Er zit weinig nu in een dergelijke gedachtegang. Zo gaf mijn vader mij jaren geleden een basisset olieverf waarvan hij zich realiseerde dat hij er niet meer verder mee zou gaan. De set belandde netjes bij mij in de kast. Maar een paar jaar terug besloot ik ineens dat ik niets meer in huis wilde hebben waar ik niet daadwerkelijk iets mee deed. Toen kwam ik de set in de fraaie houten doos opnieuw tegen. Het was een kwestie van afstaan of er meteen mee aan de slag.
Afkomstig uit de aarde, ontvlambaar, drijvend en vervluchtigend. Werken met olieverf bleek een directe uitdaging van werken met de vier elementen.
De eerste twee schilderijen lieten duidelijk mijn ervaring met mandala tekenen zien. Dat was ook het probleem. Het nieuwe medium riep om een andere benadering. In de mandala’s sprak kracht uit details die in de schilderijen juist voor vervlakking zorgden. Er was een groter oppervlak en een groter gebaar nodig.
Inspiratie kwam uit de film Hero van Zhang Yimou; een regisseur die de dans van kleuren begrijpt. In de scènes rond de kalligrafieschool staat meester Hoge Klip schijnbaar moeiteloos met een lange stok in een bak zand te tekenen. Elk resultaat wordt door zijn hulp gewist tot de lijnen vanzelf lijken te vloeien. Daarna gaat hij over op inkt en lange rollen papier.
Van het precisiewerk bij de mandala’s wilde ik met olieverf op doek omschakelen naar lange natuurlijke bewegingen. Alsof ik mijn Chi Kung oefeningen uitvoerde met een penseel in de hand. Met het schilderij Engel (hierboven afgebeeld) was dit naar mijn gevoel meteen raak.
Sindsdien stel ik me voordat ik aan een nieuw schilderij begin helemaal open. Meestal komt er dan een lijnenspel door dat ik direct op papier zet. Deze schets laat ik op me inwerken tot ik aanvoel wat er verbeeld wil worden. Met die intentie vang ik aan te schilderen, in het bewustzijn dat er tijdens de totstandkoming nog van alles kan gebeuren. Dat verwacht ik ook, want dit scheppingsproces is een persoonlijk spel dat magie tot wasdom laat komen. Fout gaan kan het daarbij naar mijn ervaring niet, maar wel anders dan ik in mijn hoofd had, wat ik vroeger wel als mislukken kon beschouwen. Tegenwoordig zie ik de momenten waarop bijvoorbeeld een penseel uitschiet of mijn hand een vlek maakt als aanwijzingen voor nieuwe richtingen om in te slaan en ga er juist op door. Een schilderij is voor mij dan ook klaar als het resultaat me verrast en verwondert en ik er ademloos naar kan kijken. Uit een dankbaar gevoel dat dit mij is overkomen.
